Categorie: Nieuws

Sinds de oprichting in 2016 is Bernd Voorsluijs penningmeester bij Stichting Goeie Grutten. Naast de cijfers heeft hij interesse in politiek en technologie. In 2020 is het domein Democratie, Media en Privacy vanuit zijn koker opgericht. In 2025 is het domein verder aangescherpt naar Democratie & Digitale Autonomie. Tijd voor een gesprek met Bernd!   

Waarom zijn jullie met dit domein begonnen?   

Ik zie al jaren dat de politiek vervreemdt van de burgers. Grondrechten wijzigen zonder dat er een gedegen afweging is gemaakt of de maatregelen proportioneel zijn. Denk aan de sleepwet, maar ook veel privacykwesties, zoals cameratoezicht en het bewaren van beelden daarvan. Ook als de bedoelingen goed zijn vanuit de politiek worden grondrechten van burgers te makkelijk geofferd. Met de projecten die we steunen willen we bijdragen aan organisaties die zich inzetten voor een transparante en democratische samenleving.   

Wat is jouw passie voor de thema’s Democratie, Media en Privacy?   

Dit is voor een deel ontstaan uit de opvoeding. Mijn moeder was politiek actief en daardoor is bij mij de interesse aangewakkerd, én altijd gebleven. Zo ben ik zijdelings betrokken bij de gemeentepolitiek. Hoe het politieke systeem fungeert heeft met name mijn interesse. Ik volg politieke ontwikkelingen nauwlettend, maar ik bedrijf het niet zelf. Hierdoor heb ik een bepaalde afstand waardoor dingen opvallen.  

Door sociale media en altijd draaiende camera’s voelen politici een drift zich voortdurend in de kijker te spelen. De kwaliteit van de wetgeving komt hierdoor in het geding omdat er niet genoeg tijd wordt genomen voor de haalbaarheid en de consequenties. De politiek wil snel kunnen handelen en veranderen, maar de samenleving is veel minder maakbaar dan politici zouden willen.   

Het domein is in 2025 aangescherpt met de naamswijziging Democratie & Digitale Autonomie. Waar zit de nuance in?   

In plaats van Privacy gebruiken we de term Digitale Autonomie waarmee we het begrip breder benaderen. Hoe kun je burgers weerbaar maken tegen de datahonger van grote bedrijven zoals onder andere de social media bedrijven? Ook kan het gaan over vraagstukken hoe algoritmes al dan niet met behulp van AI het leven van mensen beïnvloeden.  

Democratie omvat het publieke domein. Hoe voorkom je dat burgers het vertrouwen in de politiek verliezen en zich gehoord blijven voelen? Maar ook: hoe voorkomen we dat burgerrechten als privacy te makkelijk onderschikt worden gemaakt aan andere beleidsdoelen van de overheid.  

Het woord Media is verdwenen in de naam, maar speelt nog een rol. De media zijn een belangrijke schakel in het functioneren van de democratie als controlerend orgaan van het parlement. Pluriforme media zijn enorm belangrijk om te zorgen dat onderwerpen van alle kanten belicht worden. Wanneer een groep mensen zich niet vertegenwoordigd voelt door wat  de ‘main stream media’ wordt genoemd, krijgen kwalitatief mindere nieuwsbronnen meer speelruimte waarbij hoor-en-wederhoor, waarheidsvinding en nuance het onderspit delven. Wanner hun perspectief beter in het journalistieke landschap vertegenwoordigd zou zijn, kan dat ervoor zorgen dat deze groep ook weer vertrouwen krijgt in nieuwsbronnen die wel volgens de journalistieke principes werken. En als het daardoor voor iedereen duidelijk is wat de feiten zijn, zijn kloven ook makkelijker overbrugbaar.     

Binnen de politiek en technologie gebeurt er momenteel veel in de wereld. Welke ontwikkeling in de wereld raakt je momenteel het meest en op welke manier draagt SGG toch een klein beetje bij om daar tegenwicht aan te bieden?  

Dat het recht van de sterkste regeert en win-win wordt vervangen door de zero-sum game baart me het meeste zorgen.   

Dat zie ik zowel gebeuren in het publieke domein als in de private sector. Een president kan blijkbaar toch vrij gemakkelijk grote schade toebrengen aan de democratie. En in de private sector kan een tech miljardair met een satellietnetwerk in z’n eentje, de uitkomst van oorlogen bepalen omdat hij de macht heeft om het internet voor de ene of de andere strijdende partij met een druk op de knop uit te zetten.  

Waarbij we van geluk kunnen spreken dat hij nu de goede partij kiest. We proberen als GG de balans terug te brengen maar we zijn natuurlijk maar een heel klein radertje. 

Een blik op de toekomst: In welke ideale wereld is het domein niet meer nodig?   

Het is een illusie om te denken dat de ideale wereld er komt. Daarvoor is zo’n grote systeemverandering nodig, dat is niet haalbaar. We hebben succes als we op onze onderwerpen dingen kunnen ombuigen. Het onderwerp is heel dynamisch dus er zullen ook steeds nieuwe uitdagingen bijkomen. Eerst was privacy het grootste concern. Inmiddels is daar AI bijgekomen met weer hele nieuwe uitdagingen. En na AI komt er vast weer wat nieuws. Maar we blijven knokken. 

---

In 2025 gaat Stichting Goeie Grutten het tiende levensjaar in. Sinds de oprichting van de stichting is Jan Meijerman betrokken als Raad van Advies-lid. Met het jubileumjaar in het vooruitzicht blikken we terug op tien jaar aan impactvolle inzichten van Jan Meijerman.

Vanuit welke achtergrond ben je Raad van Advies-lid bij Stichting Goeie Grutten?

Ik heb een juridische achtergrond en was als advocaat al langer (ruim 20 jaar) betrokken bij het familiebedrijf. Vanuit de familie ontstond het idee om iets terug te doen voor de maatschappij. Zo ontstond het idee om een goededoelenfonds te starten met ‘Voeding’ als eerste belangrijke thema voor filantropische projecten.

Dit onderwerp, met subthema’s als voedselveiligheid, beschikbaarheid van voldoende gezonde voeding en innovatieve voedselgerelateerde ontwikkelingen, ligt dichtbij wat de oprichtersfamilie belangrijk vindt. Ilse werd de voorzitter van het fonds, dat door haar aanpak en visie op uitvoering al snel een erkende speler werd in het filantropische veld waarin Goeie Grutten actief was geworden.

In een later stadium werd het donatieprogramma uitgebreid met twee nieuwe thema’s: ‘Energie’ en ‘Democratie, Media en Privacy’ (DMP), waarin Bernd de leidende rol op zich nam. Ook bij deze belangrijke onderwerpen is de focus gericht op innovatieve projecten. Soms zelfs nog in een soort ontwikkel-fase, zoals de solar challenge van een team studenten aan TU Delft. Maar ook andere projecten die al wat verder in ontwikkeling zijn, kunnen op steun van Goeie Grutten rekenen als ze passen binnen het donatiebeleid van de stichting.

Ik gaf dus eerst juridisch advies over kwesties die van belang waren voor het familiebedrijf en later werd mijn betrokkenheid bij de familie uitgebreid met een functie binnen de Raad van Advies van Goeie Grutten: van familie-bedrijf naar familie-filantropie. Ik was al langer actief als bestuurslid bij Adessium Foundation, waardoor ik ervaring had met filantropie.

Het bijzondere aan filantropie is dat je helpt bouwen aan een betere wereld en dat het mogelijkheden schept om dromen te realiseren. Stichting Goeie Grutten doet dat elke dag met een zeer enthousiast team op de drie thema’s waarop zij actief is. Dat vind ik geweldig om mee te mogen maken.

Je bent straks 10 jaar betrokken bij Stichting Goeie Grutten. Welke kennis heb je opgedaan waarvan je zou willen dat iedereen op de hoogte is?

Dat samenwerken binnen het filantropische veld echt de impact van de donaties kan vergroten. Ik bedoel met ‘samenwerken’ meer dan alleen kennis uitwisselen tussen fondsen. Het is in mijn ogen belangrijk dat – waar het kan – fondsen ook zouden moeten kijken bij welke projecten samen geld bijeen kan worden gebracht. Op die manier kun je grotere projecten mogelijk maken en het risico delen.

Deze wijze van samenwerken hoeft niet via een ingewikkelde structuur met veel overleg, overhead of extra werk: het liefst niet. Dat is zonde van tijd en geld, en dat laatste moet juist terecht komen bij de projecten. In Nederland is er een grote verscheidenheid aan filantropische fondsen en vaak blijkt dat zij overeenkomstige doelstellingen hebben. Bundel je de krachten (en het geld) dan krijg je een vliegwieleffect: 1 plus 1 wordt dan echt 3. Grotere projecten, betere onderlinge afstemming en meer impact.

Samenwerken is echter nog niet vanzelfsprekend in de filantropie. Goeie Grutten heeft onder leiding van Ilse hierin een belangrijke stap gezet met de Food Funds Gathering, waar op professionele wijze door een flink aantal filantropische fondsen wordt samengewerkt aan een beter voedselsysteem.

Wat is je affiniteit met de drie domeinen?

Gezonde voeding en de beschikbaarheid ervan vind ik erg belangrijk; het is een essentiële levensbehoefte. Als je kunt helpen nieuwe initiatieven te ontwikkelen die daaraan bijdragen, gaat iedereen erop vooruit.

De energietransitie is een complex en abstract thema: welke energiebron is het einddoel? Of is er meer dan een enkele oplossing? In welke wereld kunnen we nog prettig en gezond leven? Als gebieden zo warm worden, zijn ze dan nog leefbaar voor de toekomstige generatie? De transitie is soms een reis zonder routeplanner en een donatie kan dan vaak een steuntje in de rug zijn om de juiste richting te kiezen.

Het gaat vaak om flinke investeringen die nodig zijn om een project in dit werkveld van de grond te trekken. Donaties zijn doorgaans lager in bedrag, maar zijn weer geschikt als vliegwiel in een vroegere ontwikkelfase om vervolgens grotere financiers aan te trekken.

Een goed voorbeeld van deze uitdaging is het geweldige project The Green Village op de TU Delft: een duurzaam nagebouwd ‘mini-dorpje’ op het campusterrein waarin allerlei verduurzamingsinitiatieven worden ontwikkeld en in de praktijk worden getest. Op die manier wordt de energietransitie heel mooi gevisualiseerd. Er is veel meer nodig om deze veelbelovende toekomstscenario’s op grotere schaal in te zetten in de samenleving. Met een particuliere donatie kun je een belangrijke stap zijn in de gehele transitie.

Voedselprojecten kun je met relatief kleinere bijdrage goed op weg helpen. Dat bleek bij het waterlinzenproject van de Universiteit Wageningen, een van de eerste projecten die we ondersteunden. Waterlinzen zijn een eiwitrijke, duurzame bladgroente die slechts een dunne laag water en minimale voedingsstoffen nodig heeft om te groeien. Dat project heeft inmiddels geleid tot een wettelijke goedkeuring om dit product ook voor menselijke consumptie te mogen aanbieden. Heel fijn dat Goeie Grutten de doorontwikkeling van dit project destijds heeft kunnen steunen.

Democratie, Media en Privacy vind ik ook een ontzettend belangrijk onderwerp, zeker in de tijd waarin we nu leven. Met de huidige polarisatie in de samenleving, waarin steeds meer mensen in hun eigen ‘bubbel’ lijken te leven zonder naar elkaar te willen luisteren, moeten we de democratische waarden koesteren, beveiligen en uitdragen. Nieuwsgaring moet betrouwbaar zijn. Je kunt er niet omheen dat mensen op andere manieren nieuws tot zich nemen dan vroeger. Dat is prima, mits de inhoud van de boodschap deugdelijk is. Social media is overal en zorgt ervoor dat nieuws of ‘nepnieuws’ zich als een uitslaande brand razendsnel verspreid. Daar moeten we ons toe verhouden, om onze samenleving bij elkaar te houden.

Als je nu zou beginnen met werken, voor welke organisatie binnen het portfolio zou je dan het liefst aan de slag gaan?

Ik zou dan toch voor een project in de Voeding gaan, want daar is nog zo veel te winnen. Wat de Bosboerderij doet, is heel interessant en vernieuwend binnen regeneratieve landbouw. We waren medio dit jaar op bezoek op hun locatie in Wassenaar en het was geweldig om te zien hoe gedreven en doordacht deze nieuwe voedselpioniers bezig zijn met voeding. En ze werken allemaal een dag op het land, heerlijk lijkt me dat.

Welke projecten van Stichting Goeie Grutten geven jou echt hoop voor de toekomst?

Zolang er goede initiatieven zijn (of worden ontwikkeld) om de wereld beter te maken, binnen welk werkveld dat Goeie Grutten steunt dan ook, houd ik hoop in de toekomst. Ik vind dat uit alle projecten die Goeie Grutten steunt een zekere mate van hoop spreekt. Eigenlijk is elk project gericht op een verbetering van onze samenleving: de focus ligt niet op individueel gewin of ego’s. Je weet als filantropisch fonds nooit zeker wat het uiteindelijke resultaat zal zijn van een project, zelfs niet na een heel goed due diligence traject, maar zonder financiële steun zou het project niet eens van de grond zijn gekomen.

Een specifiek hoopvol project in het portfolio van Goeie Grutten is het werk van Investico: vernieuwende onderzoeksjournalistiek. Momenteel ontwikkelen ze een AI-tool om Woo-verzoeken van de overheid te doorgronden, die uiteindelijk open source beschikbaar zouden moeten worden gesteld.

Wat is jouw advies aan familiebedrijven die willen beginnen met filantropie?

Bereid je goed voor, kies een of meerdere (maar niet te veel!) specifieke doelen en aarzel niet om het te doen. Maak een goede beschrijving van de doelen die je nastreeft, zorg voor de ANBI-status en bepaal hoeveel geld je op jaarbasis wilt doneren. In het wilde weg geld weggeven (zonder duidelijk kader) is op de langere termijn niet bevredigend, dus een zekere structuur en lijn in het donatiebeleid is essentieel.

Daarnaast is het belangrijk om vast te stellen of de familie het donatiewerk zelf wil doen of dat zij (ook) mensen van buiten de familie willen inschakelen. Dat laatste is van belang omdat de regelgeving vereist dat bij een ANBI-stichting de meerderheid van het beleid en bestuur in handen moet zijn van functionarissen buiten de familiekring.

Het doneren mag klein beginnen, als een soort try-out. Later zal de familie zich dan de eerste donatie nog herinneren; en dat levert mooie anekdotes op aan de familietafel. Vervolgens kan het fonds verder worden uitgebouwd, naar gelang de wensen en behoeftes, en natuurlijk de beschikbaarheid van financiële middelen.

Voor ondernemers vereist de start met filantropie vaak een omschakeling in de mindset. In het bedrijfsleven is er sprake van een duidelijke tegenprestatie waarin je iets terugkrijgt, zoals rente, een bedrag of zeggenschap. Bij donaties is dat er niet of niet direct. Maar succesvolle donatieprojecten geven niet ‘hard cash’ maar impact in de samenleving, waardering en een goed gevoel. En je komt op bijzondere plekken. Het geeft zoveel extra’s!

---

Een inspirerende middag over de energietransitie en toekomst zonder schaarste.
Dinsdag 28 oktober 2025 | Theater Peeriscoop, Gorinchem

Stichting Goeie Grutten en het Internationaal Film Festival Gorinchem nodigen je van harte uit voor een bijzondere filmspecial vol inspiratie, urgentie én optimisme. Tijdens deze middag verkennen we samen met pioniers en denkers hoe Nederland een leidende rol kan spelen in de energietransitie en de opbouw van een samenleving zonder schaarste.

Centraal staat de documentaire ‘Het paradijs op aarde begint in Nederland’ van duurzaam ondernemer Ruud Koornstra en zijn dochter, regisseur Roos Koornstra. Zij reisden door het land en spraken met tientallen koplopers over de mogelijkheden van een volledig duurzame toekomst.

Want: is dat optimisme van toen nog realistisch? Na afloop gaan we hierover in gesprek met drie bevlogen experts uit het veld:

• Ruud Koornstra, ondernemer en nationale energiecommissaris
• Marjan Kreijns, directeur van The Green Village
• Jasper Snoek, impact-investeerder bij Fair Capital

Samen onderzoeken ze wat nodig is om de energietransitie nú vleugels te geven.

Programma

• 15.45 uur: inloop
• 16.30 uur: welkom & vertoning documentaire
• 18.20 uur: panelgesprek
• 18.45 uur: napraten in de sfeervolle foyer
• 19.30 uur: einde

Locatie: Theater Peeriscoop, Boerenstraat 11B, Gorinchem
Aanmelden via: iffg.nl/programma/films/goeie_grutten_special
Gebruik aanmeld code: GG2025

Mis deze unieke ontmoeting van film, visie en impact niet. Meld je vandaag nog aan!

Gastblog van Bits of Freedom
Auteurs: Martijn de Heer en Evelyn Austin

Van onze day-to-day operations tot onze donateursbestanden en vrijwilligerscoördinatie: het Europese maatschappelijk middenveld is desastreus-afhankelijk van Amerikaanse (Big Tech) diensten. Dat maakt ons, het werk dat we doen en de mensen met wie we dat doen, kwetsbaar. Hoog tijd voor een exitstrategie.

De lange arm van Trump

In reactie op Amerikaanse sancties, heeft Microsoft het account van de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) afgesloten. De aanleiding van de sancties was onderzoek van het Strafhof naar mogelijke oorlogsmisdaden door Israël, en de arrestatiebevelen tegen Netanyahu en inmiddels oud-Defensieminister Gallant. Door het sanctiebevel is het verboden steun te leveren aan het Strafhof en aan de hoofdaanklager in het bijzonder.

Begin juni heeft de VS aan nog eens vier rechters van het Strafhof sancties opgelegd. Twee van hen waren betrokken bij de hiervoor genoemde arrestatiebevelen; de andere twee bij onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden door Amerikaanse troepen in Afghanistan. De Amerikaanse sanctielijst voor Nederland telt daarmee 51 personen en bedrijven, verdeeld onder programma’s met titels als “RUSSIA-EO14024”, “ILLICIT-DRUGS-EO14059”, “CUBA” en nu ook “ICC-EO14203”. Het lijkt er niet op dat ook de accounts van deze vier rechters zijn afgesloten.

Nederlandse afhankelijkheid van Amerikaanse tech

Oud-Bits of Freedom directeur Ot van Daalen schreef de laatste weken over hoe afhankelijk specifieke sectoren in Nederland zijn van Amerikaanse techdiensten. En over hoe er in een aantal van die sectoren dezelfde gevoeligheden spelen als bij het Strafhof. Zo draait de Hoge Raad, die binnenkort uitspraak doet over of Nederland door mag met de export van F35-onderdelen naar Israël, grotendeels op Microsoft. En ook “onze moderne ‘drukpersen’ […] worden voornamelijk beheerd door Amerikaanse techgiganten als Microsoft, Amazon en Google,” schrijft Ot. Dat is de infrastructuur die nodig is om nieuws te verspreiden.

Wat gebeurt er wanneer een Nederlands onderzoek, uitspraak of artikel Trump niet zint? Het is niet moeilijk voor te stellen dat je onderzoek wat vertraging oploopt wanneer je toegang verliest tot je e-mail of cloudomgeving. Of dat je werk helemaal stil komt te liggen.

Meer dan een theoretisch risico

Trump has bigger fish to fry, hoor ik je denken. Waarschijnlijk wel. Tegelijkertijd hebben we gezien hoe ook Nederlandse bedrijven de impact merken van Trumps discriminerende anti-diversiteitsstrijd. Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse takken van Amerikaanse bedrijven, bedrijven die de Amerikaanse overheid of ambassade als opdrachtgever hebben, of voor wie Amerika een grote afzetmarkt is. Ook in Europa zijn heel wat NGO’s werkzaam met een hoofdkantoor of financiers in de Verenigde Staten. Allemaal afhankelijkheden die ons kwetsbaar maken voor beïnvloeding.

En het zijn niet alleen directe aanvallen waar we ons zorgen over moeten maken. Het stopzetten van de dienstverlening aan Nederlandse organisaties kan ook worden ingezet als pressiemiddel in een andere strijd, zoals rondom invoerrechten.

Het risico is dus dusdanig dat je meer mitigerende maatregelen verwacht dan ‘hopen op het beste’. Terwijl dat precies lijkt te zijn wat Nederland doet. Als Homer Simpson schuifelen we achteruit de bosjes in, in de hoop niet op te vallen. Sterker nog, we – van overheden tot zorgverleners – migreren gewoon door naar Amerikaanse clouddiensten. Het risico neemt toe, in plaats van af.

Het Europese maatschappelijk middenveld is net zo kwetsbaar

Dat is in het maatschappelijk middenveld niet anders. Het maatschappelijk middenveld zou buiten de invloed van de overheid en de markt moeten kunnen opereren. Onafhankelijk, opkomend voor de belangen van burgers. Een ideaal dat in de praktijk nog wel eens anders uitpakt.

In 2023 rondde Bits of Freedom onderzoek af naar het gebruik van technologie door NGO’s in Europa. We richtten ons niet uitsluitend, maar wel in het bijzonder op digitale rechtenorganisaties. Een van onze belangrijkste bevindingen? Van de negentien organisaties die we spraken, waren er acht volledig, of voor een groot deel, afhankelijk van Google of Microsoft. En met de bekende argumenten: gratis, gemak, gewenning.

Gratis, gemak, gewenning, en een stukje lange-termijn strategie van Big Tech niet te vergeten. Google’s gratis “Google for Nonprofits” accounts geven NGO’s 24/7 techsupport en allerlei andere free stuff zoals advertentieruimte en datavisualisatietools. Wie de website van TechSoup bezoekt, een “IT-marktplaats voor non-profits”, wordt getrakteerd op een schermvullende advertentie voor Microsoft. Ook ‘credits’ voor Amazon behoren tot het assortiment: “Het Amazon Web Services (AWS) Credit Program biedt kredieten voor cloud computing-diensten aan non-profitorganisaties en openbare bibliotheken die daarvoor in aanmerking komen.”

🙁

Big Tech investeert in onze afhankelijkheid

Onze afhankelijkheid is voor Big Tech essentieel. Het bewaken en vergroten van die afhankelijkheid is een cruciaal onderdeel van haar strategie. Elke gratis dienst die je van Big Tech afneemt is een investering van Big Tech in jouw afhankelijkheid. En afleiding van het feit dat de muren om je heen hoger en hoger worden.

Het Strafhof-incident laat zien wat hiervan de concrete consequenties voor organisaties kunnen zijn. Je zou je IT-infrastructuur, en daarmee misschien het contact met je actievoerders, leden of donateurs, kwijt kunnen raken als Trump je organisatie op een sanctielijst plaatst. Of besluit dat er geen diensten verleend mogen worden aan LGBTQIA+ organisaties. Of besluit dat NGO’s die ook van progressieve filantropen geld ontvangen moeten worden afgesloten. Sterker nog: je verliest misschien überhaubt inzicht in wie jouw vrijwilligers of donateurs zijn, want die gegevens stonden ook bij een Amerikaanse dienstverlener. En in de tussentijd heeft Trump wél vrij toegang tot die data. Die kan hij opslurpen en aan Palantir geven voor grensbewaking. De mogelijkheden zijn eindeloos wanneer Big Tech en Big Brother hun handen ineen slaan.

Het kan ook anders

Gelukkig kan het anders en zijn er steeds meer initiatieven die maatschappelijke infrastructuur bouwen en onderhouden. De Collaborative Desk van Arena for Journalism, bijvoorbeeld, helpt onderzoeksjournalisten uit de Big Tech-cloud. Organisaties als Greenhost en Access Now bieden zogenaamde rapid response aan NGO’s en activisten die digitaal worden aangevallen.

Maar veel van deze organisaties zijn ook zelf afhankelijk van overheidsgeld, projectsubsidies of donaties. Onafhankelijke hosters en dienstverleners weten de potentiële afnemers van hun diensten nog moeilijk te vinden. En bovendien: hoewel ze niet de hoofdprijs vragen, is hun werk ook niet gratis. Terwijl die verwachting er – gevoed door Big Tech – bij veel organisaties en financiers wel is.

Wat kun je doen?

Het goede nieuws is dat er oplossingen voor handen zijn. Dit zijn onze drie tips voor organisaties die hun zelfredzaamheid willen vergroten.

Zorg er ten eerste voor dat je een direct lijntje hebt met de mensen die om je werk geven. Maak de informatie die je voor mensen hebt primair via kanalen vindbaar waar je zelf controle over hebt. Je eigen website, e-mail, een nieuwsbrief. Communiceer niet exclusief via Big Tech platformen, maar gebruik Big Tech om mensen te verwijzen naar een van deze kanalen waar je zelf de baas bent.

Ga ten tweede voor je basis kantoor IT weg bij Google of Microsoft. Er zijn inmiddels heel wat privacyvriendelijke, Europese alternatieven voor collaboratief werken, cloudopslag en e-mail die je kan gebruiken zonder al te veel verlies van functionaliteit. Wat je ervoor terug krijgt? Autonomie en zelfredzaamheid; op de lange termijn veel, veel belangrijkere voorwaarden voor het behalen van jouw doelen. En de kosten meer dan waard. Autonomie is geen extra’tje op je begroting, maar strategisch essentieel. En zo moet het ook door financiers worden begrepen.

Pas ten slotte op met waar je informatie van mensen opslaat. Ligt jouw hele donateurs- of vrijwilligersbestand bij Google? Dat is een probleem als Google je afsluit, maar óók een kwetsbaarheid voor je donateurs, wiens gegevens bij Google kunnen worden opgevraagd door overheidsinstanties.

Hulp nodig?

Gedurende het jaar, zullen we steeds meer resources delen die je helpen het bovenstaande in de praktijk te brengen. Houd dus onze website in de gaten, of schrijf je in om updates te ontvangen.

https://www.bitsoffreedom.nl/nieuwsbrief/monthly-update

Wij vroegen een aantal veranderaars en denkers uit ons netwerk: ‘Welk boek raakte jou en waarom?’ Het resultaat is een leeslijst die verder gaat dan losse ideeën: deze boeken bieden richting, verdieping en nieuwe perspectieven op de wereld waarin we werken en leven. Van plantaardige strategie tot jongerenmedia en systeemverandering: dit leesvoer schuurt én bouwt op.

Naar een vegan wereld
Tobias Leenaert
Getipt door: Esther Molenwijk (Studio Plantaardig)

De uitvinder van de natuur
Andrea Wulf
Getipt door: Noa Widdershoven (Robin Food Coalition)

Changing the Game
Lucas Simons & André Nijhof
Getipt door: Sigrid Hettinga (Transitiecoalitie Voedsel)

Inspiratie
Ap Dijksterhuis
Getipt door: Marianne Karstens (#BEANMEAL)

Gen Z – Verlangen naar verandering
Jos Ahlers & René C.W. Boender
Getipt door: Patrick Selbach & Maja Micudova (#UseTheNews)

Owning Our Future
Marjorie Kelly
Getipt door: Gijsbert Koren (We Are Stewards)